SAU ĐẠI DỊCH, NGÀNH MAY XUẤT KHẨU VN SẼ GẶP “RỦI” ???

Làm quen với một khái niệm chưa quen: Kinh tế tuần hoàn
Sau đại dịch, người tiêu dùng ở các thị trường lớn đã thay đổi với những đòi hỏi khắc nghiệt, gay go. Và với những nước có ngành xuất khẩu dệt may lớn như Việt Nam thì cách chọn mua hàng kiểu khác của khách hàng đáng phải khiến nhà cung ứng phải bể đầu, bóp trán ngồi suy nghĩ, tính toán lại…
CUỘC TẤN CÔNG ĐẨY LÙI “THỜI TRANG NHANH” ?
The Nikkei Asia, một chiến lược mới cho ngành dệt may mà Ủy ban châu Âu (EC) đã trình bày trước Quốc hội của Liên minh này ngày 17 tháng 5, là cuộc “tuyên chiến” của họ với kiểu làm ăn cũ mà họ gọi tên là “THỜI TRANG NHANH” là cách mà ngành công nghiệp thời trang đang thống trị thế kỷ 21: “sản xuất thừa, mua ồ ạt, vứt bỏ nhanh”.
Những năm gần đây, EU đã cố gắng sử dụng sức mạnh của một thị trường lớn để thực hiện nhiều mục tiêu chỉ gồm mấy chữ: XANH & BỀN VỮNG, khởi đầu từ thuế carbon đến mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất đối với rác thải điện tử và nhựa và…
Mục đích chiến lược mới về dệt may là để giảm tác động môi trường bằng cách tăng độ bền của sản phẩm. Đó có thể là lúc đánh dấu sự kết thúc của nguyên liệu bằng sợi tổng hợp chất lượng thấp, may kém chất lượng và các phụ liệu chất lượng kém khiến quần áo bị hỏng trong quá trình giặt dẫn tới nạn ô nhiễm trong các bãi rác và trong không khí, do khí nhà kính thải ra trong quá trình sản xuất quần áo thành phẩm sử dụng nguyên liệu từ polyester.
THỜI TRANG NHANH được mô tả là ngành công nghiệp sản xuất trang phục dùng một lần, theo thị hiếu của người tiêu dùng trước đây thay đổi nhanh chóng. Nó được củng cố bởi cả những tín đồ thời trang, họ mua hàng chỉ một lần, mặc một lần rồi vứt..
Theo công ty tư vấn quản lý McKinsey, sản lượng hàng may mặc toàn cầu đã tăng gấp đôi từ năm 2000 đến năm 2014, và hàng hóa được mua nhiều hơn 60% nhưng chỉ giữ và sử dụng được một nửa.
Nhưng cũng McKinsey, sau các cuộc khảo sát gần đây đã cho biết: “Thái độ của người tiêu dùng đang thay đổi sau đại dịch. Cuộc khảo sát cho thấy 65% người mua sắm “có kế hoạch mua sắm hàng có độ bền dài hơn , chất lượng cao hơn”.
Chiến lược mới “DỆT MAY BỀN VỮNG” hiện bao gồm 3 tiêu chuẩn: Thứ nhất là “độ bền, khả năng tái sử dụng, khả năng sửa chữa, khả năng tái chế từ sợi thành sợi và hàm lượng sợi tái chế bắt buộc.” Thứ hai, các doanh nghiệp sẽ phải in dữ liệu liên quan tiêu chuẩn và quá trình sản xuất trên nhãn quần áo. Thứ ba, EU có thể cấm các công ty vứt bỏ hàng hóa không bán được, hoặc yêu cầu phải báo cáo số lượng họ thải bỏ.
Chiến lược qui định cụ thể “các yêu cầu có tính ràng buộc về thiết kế sinh thái” và phải bảo đảm xóa bỏ được các vấn nạn làm rút ngắn vòng đời của sản phẩm: màu sắc phai; dây kéo bị đứt; chất polyester pha trộn làm chất liệu vải khó tái chế.
Chiến lược mới này cũng là sự ủng hộ nền kinh tế tuần hoàn: chống lại tình trạng phí phạm nguyên liệu, sản xuất tràn lan, dùng nhanh, vứt nhanh, gây hại môi trường…
Trong hai thập kỷ qua, giá cả đã giảm theo cách làm hiện nay, nghề may xuất khẩu đã sống khá ổn định. Còn sắp tới chi phí chắc chắn tăng đáng kể, đồng thời, cách làm cũng khó khăn, sự kiểm soát về tiêu chuẩn sẽ ngặt nghèo hơn nữa.
CHUYỂN BIẾN ĐÃ BẮT ĐẦU TỪ CÁC NHÀ ĐẶT HÀNG LỚN.
Các thương hiệu như Decathlon, Uniqlo và H&M cho biết họ đang làm việc với các nhà sản xuất châu Á từ Trung Quốc đến Ấn Độ để chuẩn bị đáp ứng các yêu cầu mới. Một số công ty cung ứng lớn của Trung Quốc nói với Nikkei Asia: “Sản xuất của chúng tôi cạnh tranh nhờ rẻ và nhanh” và không rõ họ sẽ chuyển mình thế nào.
Chiến lược mới này (đang dự thảo) sẽ phải giành được sự chấp thuận của Nghị viện châu Âu và các chính phủ thành viên EU trước khi có hiệu lực vào năm 2024.
Uniqlo cho biết họ đã tổng hợp dữ liệu, bao gồm cả về lượng khí thải carbon và khả năng truy xuất nguồn gốc và có kế hoạch làm việc với các nhà cung cấp châu Á để thực hiện. “Chúng tôi cũng sẽ cung cấp thông tin về bảo vệ môi trường và quyền con người để khách hàng an tâm mua hàng của chúng tôi”
Chiến lược dệt may mới tập trung vào môi trường, nhưng cũng sẽ được kết hợp với các sáng kiến xã hội. Ví dụ, sẽ hướng tới giải quyết tận gốc “các tác động tiêu cực với nhân quyền, chẳng hạn như lao động trẻ em và bóc lột người lao động.”. Các cáo buộc về lao động nô lệ ở tỉnh Tân Cương của Trung Quốc đang rất được chú ý. Mới đây, Hoa Kỳ bắt giữ một lô hàng áo sơ mi của một thương hiệu thời trang lớn do nghi ngờ dùng nguyên liệu có chứa bông từ tỉnh này. Nhiều công ty thời trang khác vì thế đã cắt đứt quan hệ với Tân Cương.
Chiến lược hàng dệt của EU rồi đây với tiêu chí tăng độ bền thì sẽ cũng hỗ trợ “tái sử dụng, cho thuê và sửa chữa, dịch vụ mua lại và bán lẻ đồ cũ”. Tại một số cửa hàng H&M, khách hàng có thể bỏ quần áo cũ để được giảm giá trong lần mua tiếp theo; Uniqlo cung cấp dịch vụ sửa chữa tận nơi tại một số địa điểm.
Rahul Mehta, một “cựu chiến binh” lâu năm lão luyện trong ngành công nghiệp may (xuất khẩu) của Ấn Độ đã nói thẳng: ngành này sắp tới phải đối mặt với đủ thứ nhiêu khê, khó khăn vì phải thay thế vật liệu, còn quy trình phải được làm lại, công nghệ mới có thể phải được điều chỉnh.”
Tại Việt Nam, một nhà xuất khẩu lớn là thương hiệu quần áo thể thao Decathlon và Hiệp hội Dệt may Việt Nam cũng đang cùng nhau thúc giục các nhà máy thích ứng để đón đầu các quy định của EU. Ước lượng hiện nay là chỉ có 5% lực lượng ngành công nghiệp này trong nước có thể sẵn sàng đáp ứng các tiêu chí này. Lâu nay, nhiều công ty may xuất khẩu cho biết, làm hàng xuất khẩu dễ và ổn định hơn làm hàng cho thị trường nội địa. Nhưng bây giờ, chắc là họ sẽ phải thở dài và suy nghĩ lại.
Dù phàn nàn lo ngại những khó khăn nhưng rồi Mehta cũng kết luận: “Đó là cách thế giới đang chuyển động, cho dù chúng ta muốn hay không…Và tôi đoán nếu chúng ta phải tiếp tục tham gia thị trường, chúng ta phải làm theo nhu cầu của người mua.”
Ảnh. Ngành công nghiệp may mặc TG thải ra 92 triệu tấn hàng dệt mỗi năm. Liên minh châu Âu hy vọng các quy định mới sẽ làm tăng hoạt động tái chế, sửa chữa và bán lẻ đồ cũ. (Ảnh của Ken Kobayashi và AFP)

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

Up ↑

%d người thích bài này: